#lekkertellen week 44: Arnon, je haar waait

Lieve Lezeressen en Lezers,

Terwijl een stormdepressie door het land trok met windstoten van soms wel 100 km/uur, was in het literaire landschap zoals gewoonlijk geen zuchtje wind te bekennen. De Jan Campert-Stichting bekroonde naar oud gebruik vier mannelijke schrijvers van middelbare leeftijd (of ouder), geprezen om de ironie en troosteloosheid in hun werk. Dit ter aanvulling op de lijst van laureaten die toch al overwegend uit mannen bestond.* In de meeste boekenbijlagen, zoals iedere week, vooral veel mannen over mannen, weliswaar met hier en daar het verfrissende geluid van een vrouwelijke stem (maar niet koel genoeg om de halfnaakt poserende Grunberg zijn kleren terug in te jagen, zie onder).

Wat de cijfers betreft wilde ik u deze week toch enige verandering presenteren en daarom heb ik de kolommen in de tabel maar eens omgewisseld: ladies first en daarna pas het mannelijk geslacht.

*Sad Fact: sinds 1947 zijn de Jan Campert-prijzen 282 maal uitgereikt, waarvan drie keer aan een organisatie, 226 keer aan een mannelijke auteur en slechts 53 keer aan een vrouwelijke schrijver (waarvan 15 keer in de categorie jeugdliteratuur). In percentages: 19% vrouwen, 80% mannen, 1% organisaties.

Fun Fact: de nieuwe jury van de VSB Poëzieprijs volgt duidelijk een andere koers en nomineerde afgelopen week drie vrouwen en twee mannen. Kunt u zich voorstellen hoe opgetogen mijn nichtje Vivianne was over deze resultaten!

tabel-week-44

Dieptepunt: op de achterkant van De Morgen schrijft kunstenaar, danser en filosoof Elisabeth van Dam over Van Ostaijens sjimpansee, en strooit ze vrolijk rond met het n-woord, alles in ‘gedurfde’ sfeer.

Gemiste kans: NRC organiseert deze week een poëzievertaalwedstrijd maar helaas zijn alle vijf afgedrukte gedichten ter vertaling van een man, te weten James Joyce, Bob Dylan, Peter Rühmkorf, Louis Aragon en Frederico Garcia Lorca. De vertaalcanon is blijkbaar mannelijk.

Gemiste kans: Het Parool besteedt aandacht aan de bloemlezing van Ilja Leonard Pfeijffer: Dieuwertje Mertens noemt evenveel vrouwen als mannen in haar openingsstuk, maar wat doet Maarten Moll… die noemt alleen maar mannen in zijn bespreking van dezelfde bloemlezing.

Gekkigheid: Arnon Grunberg met de handen in het haar in de Volkskrant:

Figuur 1: man van middelbare leeftijd
Figuur 1: man van middelbare leeftijd

Hoogtepunt: veel aandacht voor Zadie Smith (die zichzelf een vrouw van middelbare leeftijd noemt in NRC, yeay!)  en haar nieuwste roman Swing Time. Ze wordt in verschillende bijlagen uitgebreid geïnterviewd, onder meer door Niña Weijers in NRC en door Annelies Beck in De Standaard.

Meer hoogtepunten: Trouw laat zien dat het echt wel kan en bespreekt deze week meer vrouwelijke dan mannelijke auteurs!

Een bijzonderheid in Trouw: Medina Schuurman, die samen met Isa Hoes een boek over de overgang schreef, getiteld Te lijf – de kunst van het mooi ouder worden, zegt in een interview met Nicole Lucas: ‘We zijn tot het besef gekomen dat we de nieuwe feministen zijn. Nee, we gaan niet de barricades op of acties voeren als baas-in-eigen-buik. Maar er is nog genoeg te doen aan het vrouwenvraagstuk. Met dit boek hopen we vrouwen krachtiger te maken.’ Dat is prachtig gezegd, maar waarom hebben de schrijfsters er mee ingestemd dat de cover van hun boek (dat nota bene over de overgang gaat) geïllustreerd is met twee onrealistisch slanke, strakke vrouwenfiguren die nog het meest lijken op Barbies? En dan nog een vraag: waarom zou je ‘mooi’ ouder moeten worden? De schrijfsters bevestigen hiermee de eis van onze maatschappij dat vrouwen altijd jong en mooi moeten ogen.

Het G3-alarm: stond voor een derde AAN deze week! Robbert Ammerlaan heeft een boek over Mulisch geschreven en daar moet natuurlijk veel aandacht aan worden besteed, bijvoorbeeld door vol lof te roepen dat het boek ‘in de geest van Harry geschreven’ is (Jeroen Vullings in Vrij Nederland).

Gaaaaaap.

Lieve Lezeressen en Lezers, ik kruip terug onder mijn nieuw gebreide dekentje – kopje thee, iets te knabbelen en een laatste hoofdstukje Zadie Smith – maar niet voordat ik afsluit met het volgende bemoedigende bericht:

De dichter Tjitske Jansen kreeg de vraag voorgelegd waarom zij niet in de bloemlezing van Ilja Leonard Pfeijffer opgenomen wilde worden: ‘Pfeijffer heeft mij ooit, na een literaire avond waarop wij allebei hadden voorgelezen, uitgenodigd het bed met hem te delen. Ik heb deze uitnodiging beleefd afgeslagen. Vervolgens heeft hij op zijn website gezet “Tjitske Jansen is natuurlijk niets”.’

Shout-out voor Tjitske Jansen en alle andere dichters die zich publiekelijk distantiëren ‘van de Hollandse drinker in Genua, en diens buitengewone prestaties in de kroeg, op papier en in bed.’ De Lezeres hoopt dat velen hen zullen volgen!

Advertenties